Diyabet, pankreasın yeterli insülin üretmemesi ya da üretilen insülinin görevini yapamaması sonucu, besinlerle vücuda alınanan glukozun kullanılamaması ve kan şekerinin hızla yükselmesi ile oluşur.
Diabet tüm dünyada ve ülkemizde her yaş, cins ve ırktan milyonlarca kişiyi etkileyen çok sık görülen bir durumdur.
40 yaşın üzerinde, aşırı kilolu veya ailesinde diabet bulunan kişiler bu hastalığa yakalanma yönünden daha fazla risk altındadır.
Diyabetin ortaya çıkmasını
- şişmanlık,
- gebelik,
- kalıtım,
- uzun süre diüretik gibi ilaçların kullanımı,
- fiziksel ve psikolojik travmalar,
- bazı pankreas hastalıkları (pankreas tümörleri, pankreatit)
gibi nedenler kolaylaştırır.
İlk görüşmede
- Açlık Kan Şekeri (AKŞ),
- Tokluk Kan Şekeri (TKŞ),
- Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT),
- kolesterol profili,
gibi kan değerleri tedavinin başlamasında yol gösterici olur.
Diabetin iki tipi bulunur.
- Tip 1 Diyabet
Pankreastan insülin salgısının olmadığı ve bu nedenle dışarıdan insülin verilmesinin zorunlu olduğu tiptir.
Daha çok 30 yaşın altındaki kişilerde, bebeklerde ve çocuklarda görülür.
İnsülin miktarı kişinin alması gereken besinlere ve egzersiz programına göre ayarlanır.
Erken yaşta tespit edilir; kontrol ile insülin dozu ve beslenme düzeni ayarlanmalıdır. - Tip 2 Diyabet
Pankreasın çeşitli nedenlerle yeterli insülin üretemediği veya etkisini doğru göstermediği diabet tipidir.
Tip II diabetiklerin çoğunluğu 40 yaş üzerinde, aşırı kilolu ve fiziksel aktivitesi düşük olan bireylerdir.
Tip II diabettin tedavisinde beslenmenin planlanarak bireye göre düzenlenmesi ve fiziksel aktivitenin arttırılarak bireyin kilo vermesi önemli rol oynar.
Bireyler mutlaka bir dahiliye veya endokrin uzmanı tarafından takip edilmeli diyet ve fiziksel aktivitenin yeterli olmadığı ya da iyi uygulanmadığı durumlarda tedaviye diabetik ilaçların önerilmesi veya insülin tedavisine başlanması gerekebilir.
Diabet nasıl tedavi edilir?
- Tıbbi beslenme tedavisi,
- Fiziksel egzersiz,
- Eğitim,
- Bir uzman denetiminde ilaç veya insülin tedavisi
Diabet tanısı konan hastalar için tıbbi beslenme tedavisi ve bu tedavini eğitimi hayati önem taşımaktadır.
Eğer birey bu tedaviye uyum sağlayıp devam ederse birtakım gelişebilecek komplikasyonlar minumuma iner.
Eğer birey bu tedaviye uyum sağlayıp devam ederse birtakım gelişebilecek komplikasyonlar minumuma iner.
Diabet tedavisinin hedefleri
- Kan şekeri ve yağlarını istenilen sınırlar içinde tutmak
- İdeal ağırlığaulaşmak ve bu ağırlığı koruyabilmek
- Sağlıklı beslenme, düzenli eğzersiz ve önerilen sıklıkta sağlık kontrollerini yaptırarak diabetin yol açabileceği sağlık sorularını en aza indirmek